Adenit

Boyundaki lenf bezlerinin iltihabıyla ba?layan enfeksiyonel bir hastalıktır. Çeşitli hastalıklarla berilen adenit dikkat edilmesi gereken bir mikrop türüdür.Boyundaki derin ve yüzeysel fasyalar arasında yer alan tonsiler, submandibuler, submental, oksipital, yüzeysel ve derin juguler, nukkal, spinal aksesuar ve transvers servikal lenf bezlerinin enfeksiyonudur. Etkenler genellikle viruslar, S. aureus, grup A streptokok, diğer streptokoklar, anaerob bakteriler, Bartonella henseleae, atipik mikobakteriler ve Gram negatif basillerdir. Akut bilateral adenitler daha çok viruslere ve grup A streptokoka, akut tek tarafl? adenitler S. aureus, grup A streptokok, anaerob bakteriler ve viruslara, subakut ve kronik adenitler ise atipik mikobakteriler, tüberküloz, toksoplazmozis ve kedi tırm??? hastalığı  Bartonella henseleae’na ba?lıdır. Nadiren M. tuberculosis, mantarlar, T. gondii, F. tularencis, Y. pestis, HIV ve C. diphtheriae da etken olarak karşımıza çıkabilir. Mikroorganizmalar genellikle üst solunum yolu, tonsiller ve di?lerden veya travma yolu ile, nadiren kan yolu ile lenf bezlerine gelir.
Adenit belirtileri
Lenf bezi büyümesinin süresine ve tek veya iki tarafl? olmasına bağlı olarak de?i?ir. Sistemik semptomlar genellikle yok veya hafiftir. Birlikte etraf dokuda sellülit veya bakteriyemi varsa, yüksek ate? görülebilir. Özellikle streptokok adenitlerinde başlangıçta üst solunum yolu enfeksiyonu semptomları olabilir. Lenf bezi büyüklüğü 2-6 cm kadar olabilir, en sık submandibular (% 50-60)ve üst servikal bezler (% 25-30) etkilenir. Bez üzerindeki deri genellikle hiperemiktir ve lokal ?sı artım? vardır. Vakaların yaklaşık ¼’ünde fluktuasyon alınır. Daha çok S. aureus ve mikobakteri enfeksiyonlarında süpürasyon olabilir. Lenf bezlerinin yoğun olarak bulunduğu diğer bölgeler  klavikula üstü, aksilla ve inguinal bölge kontrol edilmeli, dalak ve karaciğer büyüklüğü araştırılmalıdır. Vücutta yaygın lenfadenopati ve hepatosplenomegali varsa, servikal lenfadenopati genellikle sistemik bir hastalığa ”EBV, CMV gibi viral enfeksiyonlar, toksoplazmozis, tüberküloz, kollajen doku hastalıkları, lösemi”  cevap olarak geli?mi?tir. A??z boşluğu, farinks, burun, kulak, saçl? deri gibi lenf drenaj? boyundan geçen bölgelerin muayenesi ile muhtemel primer kaynak ile ilgili bilgi elde edilir.

Komplikasyonlar
Abse formasyonu, sellülit, bakteriyemi, internal juguler ven trombozu, etkene ba?l? komplikasyonlar ”akut romatizmal ateş, glomerulonefrit, ha?lanm?? deri sendromu”

Adenit tanıs?
Hafif vakalarda klinik tan? yeterlidir. Ancak antibiyotik tedavisine cevap alınamazsa, i?ne aspirasyonu veya insizyon ile örnek alınıp Gram, Wright ve Ziehl-Nielsen boyaları ile boyanıp incelenmeli, gerekirse sitolojik ve patolojik yönden değerlendirilmelidir. A??r vakalarda tedaviye başlamadan örnek alınması uygun olur. Persistan, 8-12 haftada tanı konamam?? adenitlerde ve neoplazi ile uyumlu bulgular varsa ”alt servikal ve supraklavikular lenfadenopatiler, kilo kaybı, dü?meyen ate?, deriye ve derin dokulara yap???klık”
Belirgin tan?
Kabakulak, bakteriyel parotitis, diş abseleri, konjenital boyun kitleleri ”tiroglossal kanal kisti, brankial yarık kisti, kistik higroma, epidermoid kist”, boyun tümörleri ”lenfoma, nörojenik tümörler, tiroid tümörleri, parotis tümörleri, Kawasaki hastalığı, ilaç reaksiyonlar?, kollajen doku hastalıkları, sarkoidoz, retiküloendotelyozlar, depo hastalıkları.

Adenit tedavisi

Lenf bezinin fazla büyümedi?i, hassasiyetinin az olduğu ve primer enfeksiyon oda??nın bulunmadı?? hafif vakalarda antibiyotik tedavisine gerek yoktur, lenf bezi küçülmeye ba?layıncaya kadar haftalık kontrollerle izlenmesi yeterlidir.
Büyüme devam ederse veya hasta başvurdu?unda lenf bezi büyük ”ancak 3 cm’den küçük”, hassas, deri kızarık ve primer enfeksiyon oda?? yoksa oral empirik antibiyotik tedavisi ba?lanıp, küçülme oluncaya kadar izlenir. Bu hastalarda antibiyotik olarak flucloxacillin, cephalexin, clindamycin veya amoxicillin/clavulanate kullanılabilir.
Lenf bezi 3 cm veya daha büyükse, inflame ise, birlikte sellülit varsa veya sistemik semptom ve bulgular varsa, başlangıç antibiyotik tedavisine cevap vermemi?se, hastanın hospitalize edilmesi ve insizyon veya dreya drenaj ile örnek alınıp incelenmesi uygun olur. Etken saptanamam??sa, veya sonuçları beklerken parenteral clindamycin, cefazolin + metronidazole, sulbactam/ampicillin veya vankomycin ”veya teikoplanin” + metronidazole tedavilerinden biri ba?lanabilir.