Apandisit nedir
Karnın sağ alt bölümünde apandis (apendiks) denen kalın bağırsağın uzantısı bulunur. Solucan şeklinde ve hareket kabiliyeti olan apandisin içinden herhangi bir besin geçmez. Uzunlu?u çocuklarda biraz daha fazladır. Yakla??k 9-10 cm uzunlu?undadır fakat bundan daha az ya da daha fazla olabilir. Yerleştiği yer bazı ki?ilerde farklılık gösterebilir. Bu durum apandis rahatsızlığı olanlarda tanı koymayı zorla?tırır.

Apendiksin (apandisin) çoğunlukla dışkı veya daha az bir ihtimalle safra taşı, tümör ya da barsak kurduyla tıkanması sonucu iltihaplanmasına apandisit denir. Apandisin vücuttaki fonksiyonu henüz bilinmemektedir. Sadece lenf dokusu bakımdan zengin bir yap?dır. Yine de apandisin iltihaplanması sonucu yırtılıp karın bölgesinde yayılmasıyla, ciddi problemler ortaya çıkar. Tedavi edilmediğinde tehlikeli bir hastalık olan apandisit, karın zarının iltihaplanmasına yol açabilir.

Apandisit kimlerde görülür

Yapılan araştırmalara göre A.B.D’de ve diğer bat? ülkelerindeki insanların yaklaşık %10′unun hayatının bir döneminde apandisite yakalandığın? göstermi?tir. Bu hastalığın ortaya çıkmadı?? ya? yoktur. 2 ya??ndan küçük çocuklarda görülme ihtimali nadirdir. Bu yaştan sonra görülme sıklığı artar ve en çok genç yetişkinlerde, 20 yaşından sonra görülmeye ba?lar. Bu dönemden sonra en sık ya?lılık döneminde ortaya çıkar.

Erkekler, apandisite, kadınlara oranla daha fazla yakalanır. Bu oran 1.5/1′ dir. Fakat çocukluk döneminde, hem kızlarda hem de erkeklerde görülme ihtimali e?ittir.

Apandisit nedenleri

Apandis; içi bo?, kanal şeklinde dar bir yap?dır. Burada bir çok mikroorganizma ya?ar. Bu mikroorganizmalar, barsakta da ya?ayan mikroplardır. Apandisin içi, dışkı ya da safra taşı gibi nedenlerle tıkand???nda, kalın bağırsakla ba?lantısı zayıflar. Böylece mikroplar hastalık yapıc? özellik kazanırlar. Böylece burada iltihap oluşmaya ba?lar. Hem mikropların birikmesi, hem de iltihap oluşması apandiste basıncın artmasına yol açar ve çürüme ba?lar. En sonunda apandis patlar.

Apandisin tıkanmasının nedenlerinden biride, aynı bademcikte olduğu gibi lenf dokularının şişmesidir. Fakat iltihapl? apandislerin çok az bir kısmında apandis kanalının tıkanmasının nedeni açıklanamamaktadır.

Apandisit belirtileri

?ki tip apandisit vardır. Bunlardan birincisi akut apandisittir. Belirtileri şiddetli seyreder ve ameliyat olmay? gerektirir. Mukuslu, irinli ve kangrenli olmak üzere üç tipi vardır. Mukuslu apandisitte iltihap artm??tır ve apandis büyümü?tür. En çok kar??la??lan tiptir. Tedavi edilmezse irinli apandisit oluşur. ?rinli apandisit, apseye neden olur ve bağırsağın diğer bölümlerine yayılabilir. Ülserleşmesi sonucunda karın zarı iltihabı meydana gelir. Kangrenli akut apandisitte, kanın p?htıla?ması sonucu, apandise gelen kan miktarında azalma vardır. Sonuçta doku ölümü gerçekleşir ve apandis kopar. Yayılması sonucu daha a??r bir karın zarı iltihabı gerçekleşir.

Akut apandisitin en önemli belirtisi, karın ağrısıdır. Bu a?rı göbek çevresinde, yavaş yavaş artan bir ?iddette karnın sağ alt tarafına yayılan künt tarzda bir a?rıdır. Yakla??k 4-5 saat sürer ve bu süre içinde ?iddeti azalır ya da artar. Bu a?r?, kasık bölgesinde, sırtta ya da genital bölgede hissedilebilir.

Ayrıca bir çok olguda i?tahsızlık, bulantı, kusma meydana gelebilir. Ate? hafif yükselmi?tir. ?shal ya da kabızlık bazı çocuklarda görülebilir. Hastanın rengi solmu?tur ve nabız yükselmi?tir.

Kronik apandisit, akut apandisite göre daha hafif seyreder. En çok görülen belirtisi sık sık fakat daha hafif ?iddette karın ağrısıdır. Hemen ameliyat edilmesi gerekmez. Bulantı ve kusma yoktur. Kronik apandisitte ate? yüksekli?i saptanmam??tır.

Apandisit nasıl seyreder?

Hastalığın tedavi edilmediği durumlarda, belirtiler genelde ?iddetlenmekle beraber az bir hastada ise şikayetler azalır. ?iddetlendi?i durumlarda, karnın sağ alt bölümünde dokunuldu?unda hissedilebilen bir ?i?lik, kütle vardır. Dinlenmeyle ve ilaç tedavisiyle bu şişlik azalabilir. Ayrıca apandisitin ?iddetlendi?i durumda ortaya çıkabilecek bir diğer tehlike karın zarının iltihaplanmasıdır. (Peritonit) Acil tedavi edilmesi gereken bir durumdur. Ate? çok yükselmi?tir ve karın ağrısı çok şiddetlidir. Hastanın rengi sararm??tır ve kusma görülür. Ölüme yol açar.

Apandisit tanıs?

Apandisitin tanısını koymak zor olabilir. Çünkü hastalığın belirtileri bir çok hastalıkta da vardır. Özellikle apandisitin yerinin de?i?ken olması tanıyı iyice güçleştirir. Doktor muayenesinde hastanın hareket etmekten çekinmesi, hareket sırasında a?rının artması apandisit şüphesini arttırır. Yapılan ultrasonografi ve bilgisayarl? tomografi ile apandisin yapısı hakkında bilgi elde edilir. Ayırıc? tan? için, diğer çevre organların da incelenmesi gereklidir. Ayrıca karnın sağ alt tarafına bastırılınca a?rının artması önemli bir bulgudur.

Apandisit tedavisi

Apandisit, tedavisi kolay bir hastalıktır. İlaçla yapılan tedavi, antibiyotiklerin kullanılmas?, hastalığın iyileşmesini sa?lamaz. Apandis, antibiyoti?in zor ula?abilece?i bir yerdedir. Kesin tedavi için ameliyat ?arttır. Kolay bir ameliyattır. Bu ameliyat sırasında apandisit alınır. Yakla??k 30-40 dakika sürer ve 1 gün hastanede yatma süresi vardır.

Apandisit, tehlikeli bir hastalık olduğundan ve ölüme yol açt???ndan, hasta hemen ameliyat edilmelidir. Hastalığın belirtilerinin a??rla?masın? beklemeden yapılan bu uygulama, tanının yanl?? konmasına neden olabilir. Ameliyat sırasında apandis sa?lam dahi olsa, çıkarılmasında fayda vardır.

Hastalığın ?iddetlendi?i ve karın zarı iltihabına neden olduğu durumlarda ise öncelikle hastanın genel sağlık durumu kontrol altına alınmalıdır. Fakat çocuklarda böyle bir durum söz konusu ise ameliyat edilmesi gerekir.

Bazen apandis bir zarla çevrilir ve iltihap karın içine yayılmaz. Bu durumda hemen ameliyat yapılmaz. Hastanede gözetim altında tutulan hastaya antibiyotik tedavisi uygulanır. Durum düzeltilemezse hasta, ameliyata alınır. Apandisiti olan kişilerin kendi ba?larına ağrı kesici kullanmamaları gerekir. Tedavi sonucunda a?rıları geçmeyen ki?ilerin doktora tekrar başvurmaları gerekir. Çünkü başka hastalıklar da varolabilir.