S?k kar??la??lan bir sorundur. Nadiren cerrahi giri?imler gerektirmekle birlikte, genellikle antibiyotik uygulamasıyla ve öteki basit yöntemlerle iyileştirilebilmektedir. Arpacık, etkiledi?i gözkapa?? bezlerine göre ikiye ayrılır. Gözkapa??nın dışında kirpiklere ba?l? ya? bezleri vardır. Bunlar, gözün yüzeyini koruyan ya?? sebum salgılarlar… Bazen salgı bezi kanal? tıkanır ve içerde kalan bakteriler “d??” arpac??a neden olurlar. Gözkapa??nın içinde ise, “meibom bezleri” denen bir dizi bez daha vardır. Bunlar da ya? bezleridir, ancak kirpiklerle ba?lantıl? de?illerdir, gözkapa??nın arka yüzüne açılırlar. Burada oluşan bir tıkanıklık ve enfeksiyon da “iç” arpac??a neden olur.

Arpacık daha çok, derileri kuru ve egzamaya e?ilimlilerde görülür. Kepek ve pullanma bu ko?ullarda ortaya çıkar ve arpacık bunların etkisiyle oluşur. Di?er enfeksiyonlarda olduğu gibi, genel olarak beden sa?l???nın bozuk olması ve direnç dü?üklü?ü de arpac??ın sık görülmesine neden olur.

Arpacık ortaya çıkmadan birkaç gün önce gözde ka??nma ve batma hissi ba?lar. Arpacık bir iki günde ortaya çıkar. Küçük, a?rıl? bir nokta biçiminde ba?lar; sonra ?i?erek belirgin kırmız? bir püstül içi irin dolu kabarcık halini alır. D?? arpacık kolayca tanınır. Ama iç arpac??ın görülmesi için gözkapa??n? d??a doğru çevirmek gerekir. ?i?en meibom bezi gözkapa??n? gerdi?inden iç arpacık, dış arpacıktan daha a?rılıdır.

Arpacıkla birlikte gözkapa??ndaki a?rı ve batma hissi artar. I??k a?rıy? artırır fotofobi ve göz sürekli sulanır. Fotofobi, göz sulanması ve sürekli burnunu çekme, çocukta, kızamık gibi daha ciddi bir hastalığı akla getirebilir

Yeterince erken anla??lırsa, antibiyotikli merhem ya da damlalar arpacık olu?umunu önleyebilir. Ancak, çoğunlukla tan?dan önce püstüla??zla?ma oluşur ve antibiyotikler etkisiz kalır. Tek tedavi, oluşan iltihabın boşalmasın? sa?lamaktır. S?cak kompres, kan akımın? artır?p gözkapa??n? yumu?atarak a?rıy? azaltır ve enfeksiyonun iyileşmesini kolaylaştırır. Basit bir sıcak kompres, tahta bir ka???ın çevresine pamuklu bir kuma? ya da pamuk sarıp sıcak suyun altına tutularak yapılabilir. Su dayanılabilir sıcaklıkta olmal? ve ka??k her seferinde kapal? göz üstünde en az 10 dakika tutulmalıdır. D?? arpac??ın yerleştiği kıl kökü kolayca fark edilir. Kirpik bir c?mbızla alınırsa, arpacık kendili?inden bo?alır, a?rı ve şişlik azalır.

?ç arpac??ın tedavisi daha zordur. Enfekte olan meibom bezi dışarı açılmaya çalışır ama kalın gözkapa??n? delemez. Sonunda akyuvarlar enfeksiyonun üstesinden gelir ve belirtiler ortadan kalkar ancak geride mikropsuz bir iltihap kisti kalır. Meibom kisti, gözkapa??nın altında ağrısız, küçük bir kitle halinde hissedilir ve ancak cerrahi giri?imle çıkarılabilir. Lokal anestezi altında gözkapa?? d??a çevrilerek kist alınır, çevresi temizlenir.

Gözü ovu?turmak, enfeksiyonu bula?tıraca?? için zararlıdır. Kepe?in önlenmesi de önemlidir, çünkü arpacıkta rolü olduğu düşünülmektedir. Neden blefarit, yani gözkapa?? iltihabı ise, uzun süreli antibiyotik tedavisi ve hafif kortizonlu damlalar etkili olabilir.
Birçok vakada neden bilinememektedir.

Sağlıklı günler dile?i ile…

Opr.Dr. ?aban Co?kun