ate?
Ate? bir hastalık değildir. Beden sıcakl???nın artması olarak ortaya çıkan bir belirtidir. Hemen hepimiz so?uk algınl???, öksürük ya da boğaz enfeksiyonu nedeniyle ate?lenmi?izdir. Ate? çoğunlukla bakteri ve virüs enfeksiyonlarından kaynaklanır, ama bedenin herhangi bir yerindeki iltihap da ate?e yol açar… Beden sıcakl???nın de?j?mesi
Beynin, bedenin otomatik işlevlerinin ço?unu düzenleyen bölgesi olan hipotalamus, beden sıcakl???n? belirli sınırlar içinde tutar. Beden sıcakl??? yükselince kan deriye yönelik ve terleme yoluyla ?sı kaybı olur. S?caklık dü?tü?ündeyse kaslar glikoz yakarak ?sı üretir. Kasların çalışmasındaki bu küçük art?? genellikle fark edilmez, ama üşüme çok artarsa kasların çalışması da hızlanır ve ki?i titremeye ba?lar.
Normal beden sıcakl???
Normal beden sıcakl??? diye bilinen 37 derece, ortalama bir de?erdir. Sağlıklı ki?ilerin normal sıcakl??? 35,6 derece ile 37,2 derece arasında de?i?ir. Beden sıcakl??? sabah saat 4ten ba?layarak gün boyunca artar ve akşam 6da en yüksek de?erine ula??r. Bu iki değer arasındaki fark, 1 derece? bulabilir. Ate?i yükselmiş ki?ilerin gece terlemeleri, günlük normal sıcaklık kaybının artmasından başka bir şey değildir.
Ate?
Ate?in çok yükselmesi öldürücü olabilir. 41,1 derecenin üstündeki ate?, yetişkinler için tehlikelidir; 42,2 derece ise beyne kalıcı zararlar verebilir. Ancak böylesine yüksek ate?e çok ender rastlanır. Yüksek ate? çoğunlukla hastay?, ?lık suya batırılm?? bir süngerle silmekle dü?ürülebilir. Ate?in, enfeksiyon ya da başka hastalıklarla neden yükseldi?i tam anlamıyla bilinememektedir. Bedenin savunma sisteminin en önemli bölümünü oluşturan akyuvarlar, “pirojen” adı verilen bir madde salgılar. Bu madde hipotalamusu etkileyerek beden sıcakl???nın yükselmesine yol açar. Aspirin gibi ilaçlar ise, hipotalamusun gönderdi?i sinyallerin iletimini durdurarak ateşi dü?ürürler.
Ate?in nedenleri
Ate?in en sık görülen nedenleri nezle ve boğaz ağrısı ile birlikte seyreden virüs enfeksiyonlarıdır. Virüslere kar?? etkili bir tedavi bulunmadı??ndan yapılacak tek ?ey ate? düşünceye kadar dinlenmektir. Yaygın olarak görülen öteki ate?li hastalıkların nedeni solunum yollar?, idraryolları ve bağırsak enfeksiyonlarına yol açan bakterilerdir. Bakteriler tüberküloz, tifo ve apse gibi ate? yapan daha ciddi rahatsızlıklara da neden olur. Bakteri enfeksiyonları antibiyotiklerle tedavi edilebilir. Tropikal bölgelerde ise ate?li hastalıklara, bakterilerden biraz daha büyük olan, bir hücreli asalaklar yol açarlar. Buna en iyi örnek sıtmadır. Bunlardan başka, birçok tümör ve ilaç da ate? yapabilir.
Çocuklarda ate? yükselmesi
Çocuklarda çok hafif bir enfeksiyonun etkisiyle bile ate? a??rı derecede yükselebilir. Bu yüzden tek başına ate?, çocuğun hastalık durumunun iyi bir göstergesi değildir. Görünü?ü ve genel durumu çok daha iyi bilgi verir. İştahsızlık, kusma, durgunluk, ate?ten daha önemli belirtiler sayılabilir. Çocuklarda ateşin en sık rastlanan nedeni virüs enfeksiyonlarıdır. Bunlara nezle, öksürük ve boğaz ağrısı da eşlik eder. Kızamık, kızamıkçık, kabakulak, suçiçe?i ve boğmaca gibi çocuk hastalıkları da ate?le seyreden hastalıklardır. Söz konusu hastalıkların çocuklukta geçirilmesinin iyi olduğuna inanılır. Bu bir ölçüde doğrudur. Sözgelimi yetişkinlerin kabakulak geçirmesi çok daha sakıncalıdır erbezlerinde iltihap yapabilir. Kızamık ve boğmaca ise bütün ya?larda oldukça sarsıcıdır, hatta bebekler ve çok küçük çocuklar için öldürücü olabilir. Bu yüzden en doğru yol çocukların a??lanmasıdır. A??nın tehlikesi, hastalığa yakalanmanın tehlikesinden çok daha azdır. Ate?i yükselen çocukların mutlaka yatmaları gerekmez. Yalnız ba?larına yatak odalarında kalıp sıkılmaktansa, ailenin öteki üyeleri ile birlikte olmaktan daha mutlu olurlar. Ancak yine de yorulmamaları için dikkat etmek gerekir. Ate?li çocuklar yemek yemeleri için de zorlanmamal?, buna karşılık olabildiğince çok sıvı içmeleri sa?lanmalıdır. Susuz kalma dehidratasyon, özellikle bebeklerde ve küçük çocuklarda çok tehlikelidir.
Havale
Çocuklar, ate?leri çok çıkınca 39,7 dereceın üstü, havale nöbetleri geçirebilirler. Havale genellikle bir ile üç ya?lar arasında olur ve be? ya??ndan sonra ender görülür. Ate?li çocuğun ateşini dü?ürmek ve havale riskini önlemek için aspirin ya da parasetamol verilebilir.
Çocu?un ateşi yükseldi?inde yapılması gerekenler
Ate?ini ölçün, ama derecenin esiri olmayın. Çocu?un genel durumu daha iyi bir göstergedir. Dinlendirin. Okula göndermeyin. Bol bol sıvı içirin. Bu, susuz kalmaları çok tehlikeli olan bebeklerde özellikle önemlidir. Orta derecede ate?li bir çocu?u evde tutun ve oyalanmasın? sa?layın. Yata?a yatması için bask? yapmanıza gerek yoktur. Yatak örtüleri hafif olsun. Ate?i dü?ürmek için aspirin ya da parasetamol verin. Özellikle yüksek ate?te havale nöbetlerini önlemek açısından bu çok önemlidir. Çocukta istem d??? çırpınma ve kasılmalar görürseniz, onu yalnız bırakmayın, doktor ça??rın. Bula??c? bir hastalık söz konusuysa çocu?u doktorun muayenehanesine götürmeyin. Durumu telefonla anlatın.
Yorum yapabilirsiniz