Çocuklarda istek d??? tekrarlanan göz kırpma, burun çekme, boğazın? temizleme gibi garip hareket ve ses çıkarma tiklerinin, anne-baba, ö?retmen ve arkada?ların olumlu tutumuyla ortadan kalkaca??n? belirten uzmanlar, sağlıklı her yüz çocuktan 12 ila 14ünde tik görüldüğünü ifade ediyor. Çocuk ve Ergen Ruh Sa?l??? ve Hastalıkları Uzman? Dr… Erdo?an, daha çok 6-7 ya?larında görülen tiklerin göz kırpma, ba? sallama, omuz silkme, surat buru?turma ve öksürme, karma??k yüz hareketleri, aya??n? yere vurma, koklama, kendine çeki düzen vermeye çalışır biçimde kol ve ba? hareketleri, başka birinin davranışlarını aynı şekilde taklit etme gibi daha karma??k, amaçlıym?? gibi görünen davranışlara dek de?i?kenlik göstererek birçok ?ekillerde ortaya çıkt???n? kaydetti.

Dr. Ayten Erdo?an, ço?u tiklerin, aralıkl? kısa olan devreler şeklinde olduğunu söyleyerek, “Çocuklar, göz kırpma, burun kıv?rma, dudak oynatma, omuz silkme, ka?ları kaldırma gibi normal davranışıtaklit edebilirler. Tek tek yada ard? sıra nöbetler şeklinde olabilirler. Bir çocukta birden fazla tik görülebilir, biri bitip biri ba?layabilir. Yo?unluk ve ?iddetleri çocu?a göre veya gün içinde de?i?kendir. Bazı zamanlar tamamen kaybolup, bazen de yoğun şekilde ortaya çıkabilirler. Çocuklar tiklerini geçici bir süre istemli olarak engelleyebilirler. Bu yüzden başkalarının yanında görülmeyebilir. Uykuda kaybolurlar, stresle artarlar. En fazla 6-7 ya? arasında görülürler. Bazı çocuklarda hiçbir soruna yol açmaz iken, bazı çocuk ve gençlerde benlik saygısında, aile ya?antısında, sosyalleşmesinde, okul yada i? ba?arısında güçlüklere neden olabilir”dedi.

Dr. Erdo?an, tiklerin bazen çocukların kendilerini yaralayıc? davranışlar şeklinde de olabildiğini vurgulayarak, “Ses çıkarma şeklindeki tikler diğer vücut hareketleri ile ilgili tiklerle birlikte görülürse “Tourette sendromu” adı verilen özel bir durumdan bahsedilir. Ses çıkarma şeklindeki tikler boğaz temizleme şeklinde ses çıkarmadan, konu d??? belirli sözcükleri yada deyi?leri yineleme, açık saçık sözcükler kullanma yada küfür etme ve kişinin kendi söylediklerini, duydu?u son sesi, kelimeyi yada cümleyi yinelemesi şeklinde görülebilir” diye konu?tu.

T?KLER GEÇ?C? YA DA KALICI OLAB?L?R

Tiklerin geçici ya da kalıcı olabildiğinin altın? çizen Uzman Dr Erdo?an, “Tik bozuklukları çocuklar arasında oldukça yaygındır. Sağlıklı çocukların yüzde 12-14ünde görülür. Bu tikler 3-10 ya?ları arasındadır. Eğer bir çocukta bu davranışlar bir yıldan fazla sürerse buna, uzun süren tik bozukluğu ismi
verilir. Tik belirtileri genellikle gerginlik veren bir olay sonrasında artar. Ailenin yada ö?retmenlerin isteyerek yapıyor şeklinde çocu?u yanl?? anlamaları yada belirtileri kısıtlamak için cezalandırma, utandırma gibi yollara başvurmaları belirtilerin ?iddetlenmesine ve çocuğun gerginliğinin artmasına neden olur” şeklinde konu?tu.

Dr. Erdo?an, anne -babanın tikler hakkında bilgilendirilmesi ile tiklerin çoğu zaman eri?kin ya?a gelmeden kaybolduğunu açıklayarak, “Endi?elerinin giderilmesi büyük önem ta??r. Anne-baba çocuğun davranışlarını sürekli gözlemek ve eleştirmek yerine çocu?u anlamaya çal??malıdır. Bu davranışlarının çocuğun elinde olmadan ortaya çıkt???n? bilerek çocu?a anlatmas?, gerginliğini azaltarak kaygının çocu?a bula?tırılması önlenmiş olur. Eğer çocuk tikleri ev d??? ortamlarda sergilemiyor, belirli durumlarda gösteriyorsa; tiklerin ortaya çıktığı durumların değerlendirilmesi gerekir. Gerginli?in arttığı yada yoğun ilginin gösterildi?i durumlar tespit edildi?inde gerginliğin azaltılmas?, destek ve ilginin çocuğun pozitif yönlerine kaydırılması yardımcı olur. Çocukluk ça??nda görülen tiklerin ço?u anne-baba, ö?retmen ve arkada?ların olumlu tutumu ile yerleşmeden kaybolur. Tiklerin bir kısmı ise olumsuz tutumlar yada çocuk ve ergenin önerilen söndürme çabalarına kar?ın yerleşir ve uzun süre devam eder. Tikler sık sık yeniden ortaya çıkıyor, çocu?u rahatsız ederek arkada? ilişkilerinde-sosyal hayatında sorun oluşturuyor, çocuğun kendine güvenini olumsuz etkiliyorsa; bir çocuk ve ergen psikiyatri uzmanına başvurarak destek almak gerekir” diye konu?tu.