Eksüdal? kalp, dış zarı iltihabı
Eksüdal? kalp dış zarı iltihabı,bahsettiğimiz dış kalp zarı iltihaplarının en önemliside eksüdalı kalp dir, belirtiler iltihapl? katmanlar arasındaki küçük damarlardan kan plazmasına benzer bir sıvının eksüda sızarak kalp kalp d??? zarı boşluğunda birikmesi sonucunda ortaya cıkar.
Kalp Üzerindeki Etkileri
?lk olarak kalp fizyolojisinin bir Özelli­?inden söz etmek gerekir. Kalbin hacmi kasılma evresinde küçülür, gev?eme ve yeniden dolma evresinde ise büyür. Kalbin işlevini düzenli yapabilmesi için zorunlu olan bu hacim değişiklikleri kalp dış zarının esnekli?i sayesinde ger­çekle?ir. Kalp dış zarı katmanları arasında sıvı birikmesi durumunda bütün bu süreç etkilenir. Gerilen katmanların esnekli?i önemli ölçüde azalır. Böylece kalp esneyemez ve kat? duvarlarla çev­rilir. Kalbin gev?eme evresinde genişle­mesi engellenir ve karıncıkların kulak­çıklardan gelen kanla dolması sınırlanır. Kalp bu ko?ullarda hacmi deşişmek-sizin kasılıp gev?er. Bu durumun en önemli sonucu her gev?emede kalbe gi­ren kanın azalması, do?al olarak her ka­sılmada da kalpten çıkan kan miktarının aynı oranda azalmasıdır. Öte yandan vü­cut dokuları sınırlı miktarda kan gelme­sine uyum sa?layamaz. Dokulara daha çcfe. kaça giteMai için Vslp utun “raz? mUa. ??te kalp dış zar?  iltihabının belirtisi olan kalp atım hız? art??? (ta?ikardi) böyle oluşur. Kasılma sırasında vücuda pompala­nan kan miktarının azalmasıyla birlikte büyük tansiyonun da dü?tü?ü görülür.
Hastalığın kalp dolaşım sisteminde­ki bir başka sonucu da toplardamarlar basıncının normalin çok altında olması­dır; kalbin itici gücü karim atardamarlar boyunca ilerlemesi ve kılcal damar en­gelini a?ması sırasında tükenir. Kılcal damar düzeyinde kan ile dokular arasın­da de?i?im gerçekleşir, burada damar boşluğu çok küçük, dolayısıyla direnç çok yüksektir. Kanın toplardamarlarda ilerlemesi için gerekli olan itici güç de çok sınırlıdır. Kan kalbe yakla?tıkça iti­ci güç daha da azalarak, toplardamar sisteminin kalbe var?? noktası olan sa? kulakçıkta basınç sıfıra yakın bir düzeye ve nefes alma sırasında sıfırın altına dü­?er. Bu olay çok önemlidir; çünkü ku­lakçık basıncının sıfırın altına dü?mesi, toplardamarda bir çeşit girdap oluştura­rak kanın kalbe giri?ini hızlandırır.
Kulakçıklardaki kan basınc? kalp dış zarına kan dolması sırasında de?i?ir. Bu de?i?im kas kitlesi az olan kulakçık duvarlarını d??ardan baskıya u?ratır. Böylece kulakçık basınc? artar. Kan ku­lakç??a dolabilmek için bu engeli a?­mak zorla??r ve itme gücünü artır­ması gerekir. Bu gücün toplardamar sistemi dışından sa?lanması olanaksızdır, damar sistemi içinde itici güç yarat­mak için çevrel toplardamarların yete­rince geli?miş olan kas katmam kasıla­rak duvar gerginliğini artırır ve kan? da­ha büyük bir güçle kalbe doğru iter. Böylece toplardamar basınc? yükselir, ama kanın dolaşım hız?, toplardamar sistemi kulakç??ın yüksek basıncını a?mcaya de?in deşişmez.
Kanın dolaşım hızının azalması, çevrel toplardamarlarda belirgin bir kan göllenmesine yol açar; bunun sonucun­da bacaklarda ödem (?i?lik), karın boşluğunda sıvı birikimi (assit) ve kalp yetmezliği tablosu ortaya çıkar
Bu acil tablonun en çok etkiledi?i organ karaciğerdir. Karaciğerdeki kan dola??m?, çeşitli özellikleriyle öbür or-ganlannkinden farklıdır. En önemlisi vücudun öbür bütün organlarına atarda­mar kan? girip toplardamar kam çıkar­ken, karaciğere karaciğer atardamarı ile gelen atardamar kanından daha çok kap? toplardamarı ile toplardamar kan? gelir. Karaciğerden çıkan kanın ilerlemesinde, olağan ko?ullarda toplardamar kanının ilerlemesini sa?layan kalbin itici gücü­nün önemi çok azdır, oysa daha önce sö­zü edilen kalbin girdap etkisi bu aç?dan belirleyici önem ta??r. Kalp dış zan ilti­hab? hastalarında, sa? kulakçıkta oluşan yüksek basınç nedeniyle bu etkinin azalmış olması karaciğerde kan gÖUenmesi-ne yol açar. Eksüdal? kalp dış zan iltiha­bının en Önemli belirtilerinden biri olan büyümü?, a?nl?, kanla dolu ve göllenen kanın birikmesiyle gerilmiş bir karaciğer bu süreç sonucunda ortaya çıkar.
Belirtileri
Akut kalp dış zan iltihabının kuru evre­sinin ardından hızla eksüdal? evre gelir. Bu a?amada kalp dış zarının iki yaprak   arasında sıvı birikir, bu sıvının hac­mi birkaç santimetre küpten iki litreye kadar de?i?ebilir.
S?v? birikimi hızl? geli?ti?inde, hasta­lık belirtileri gürültülü bir biçimde orta­ya çıkar; sıvı miktarı çok fazla olmasa da hasta çok ac? çeker: Yüzü ac? çeken, morarm?? ya da soluk bir görünüm alır; so?uk so?uk terler, gözleri dışarı fırla­m??tır, belirgin ve sıkıntıl? nefes darlığı (dispne) ortaya çıkar. Hasta bu nedenle her zaman öne e?ilerek oturur, nabız ha­fiflemi?tir, bazen duyulamaz; kalp böl­gelinde şiddetli ağrılar vardır, bayılma e?ilimi görülür. İltihap etkenine (verem, romatizma vb) bağlı olarak ateşin ?idde­ti ve süresi de?i?ir. Kalbin boşalmasının engellenmesi sonucunda biriken kan ne­deniyle boyun toplardamarlarında hasta­l??a özgü bir dolgunluk görülür.
Yava? gelişen sıvı birikimi olgula­rında, kalp dış zarının yapısı iltihaplan­malar sonucunda yavaş yavaş de?i?ir; sıvı basıncının aylara yayılabilen bir sü­re boyunca giderek artması zarın yapıs?­n? aşamalı olarak de?i?tirir. Kalp dış za­rının aşamalı olarak genişlemesi nede­niyle, akut ve gürültülü belirtilere ne­den olmadan büyük oranlarda (iki litre­ye kadar) sıvı birikebilir. Hastalığın başlangıcında a?rı ve nefes darlığı gibi belirtiler çok hafiftir; dikkat çekmeye ba?ladıklarında kalp dış zarında biriken sıvı zaten büyük oranlara ulaşmıştır
?ncelemeler
Kalp dış zan iltihabı tanısı göğüs filmi ve ekokardiyografi ile konur.
Gö?üs filmi ancak belli miktarda s?­v? biriktikten sonra hastalığın belirlenmesine yardımcı olur; kuru kalp dış zarı iltihabı olgularında bu yöntemle sonuç
alınamaz. Ekokardiyografi ise en kesin ve güvenilir yöntemdir; az miktarda bi­le olsa, kalp dış zan sıvısının miktar?­nın ve kalp hareketleri üzerindeki ola­sı etkisinin değerlendirilmesini sağlar.
Kalp dış zan iltihabı tanısında çok yararlı olmayan kan tahlillerinin hasta­lık etkeninin ortaya konması açısından vazgeçilmez bir önemi vardır. Elektro­kardiyografi, ekokardiyografi ile konan kalp dış zan iltihabı tanısını doğrular ve kalp kasındaki olası değişikliklerin de-netlenebilmesini sağlar.
Tan?
Akut olgularda bile kalp dış zarı iltiha­bının klinik tablosu hastah?a özgü de­?ildir ve kalp enfarktüsü, akciğer zan iltihabı ya da bron?-akciğer iltihabı ile kolayca kanıtınlabilir. Gö?üs filmi ve özellikle ekokardiyografi kesin tam konmasın? sağlar.
Kalp dış zan iltihabı bir başka has­talık sürecinde ortaya çıkmazsa hastalık etkenini belirlemek çok daha zordur.
Beklenen Gidi?i (Prognoz)
Akut evre geçtikten sonra en büyük teh­like, iki kalp dış zan katmanının birbiri­ne yap??ması ve tek bir katman halinde kayna?ması (concretio cordis) ya da kom?u dokularla aynımaz bir kitle olu?­turmasıdır (accretio cordis). Bu olgular­da kalp hareketleri çok sınırlanır ve an­cak bir cerrahi giri?im kalbi bu sınırlan­madan kurtararak hastayı rahatiatabilir.
Tedavi
Kalp dış zan iltihabı romatizma ve ve­rem gibi başka hastalıklar sonucunda geli?ti?inden, tedavi özellikle birincil hastalığa yönelik olmalıdır. Yatak isti-rahati zorunludur, a?nlar genel aın ke­siciler ile hafifletilir. Bazı eksüdalı kalp dış zan iltihabı olgularında i?neyle kalp dış zan boşluğuna girip biriken sıvıyı almak gerekebilir.
Kronik kalp dış zarı iltihabı
Kronik kalp dış zan iltihabı, kalp hare­ketlerinde a??r bozukluklara yol açan sert ba?dokusu yapısında bir kabu?un oluşmasına ba?l? bir hastalıktır. Seyrek olarak eksüdalı kalp dış zan iltihabı so­nucunda da oluşur. Genellikle verem ya da bir romatizmal hastalık sonucu geli­?ir. Kalbin çevresinde ba?dokusundan bir kabu?un oluşması karıncıklann da­ha az dolmasına neden olur, kalp atım hız? azalır, aynca toplardamar kanının kalbe dönüşü de engellenir.
Bu değişiklikler sonucunda klinik olarak büyük ve küçük tansiyon de?er­leri arasındaki fark azalır ve kalp atım hız? artar.
Kronik kalp dış zan iltihabı sonu­cunda kanın kalbe dönmesinin engel­lenmesi nedeniyle boyun toplardamar-lan ?i?er, karaciğer büyür, ayrıca mo­rarma ile birlikte nefes darlığı gelişir. Bu olgularda yalnızca cerrahi tedavi uygulanır.