Perikardit kalbi saran dış zarın (penkart) iltihabıdır. Kalp dış zarı iltihabı akut ya da kronik olabilir.

Akut kalp dış zarı iltihabı, kalbi saran ve çok ince iki katmandan oluşan kalp dış zarının akut iltihabıdır. ?ki katman arasında bir bo?luk vardır. Buna kalp dış zar?  boşluğu denir. Birbirine yap???k gibi duran katmanlan, yüzeylerini nem­li tutan çok az miktardaki bir sıvı ayırır. Bu sıvının varlığı kalbin kasılma ve gev?eme hareketleri sırasında katmanların  birbirleri üzerinde kolayca kayabilmelerini sağlar. Akut kalp dış zarı il­tihabında, iki katman arasında belirgin miktarda sıvı birikmesi kalbin çal??ma­sın? önemli ölçüde engeller. Bunun so­nucunda eksüdalı kalp dış zan iltihabı tablosu gelişir. Bazı olgularda, kalp dış zan iltihabı katmanlar arasında sıvı art?­?? oluşmadan ortaya çıkar. Buna kuru kalp dış zan iltihabı denir.
Nedenleri
Kalp dış zan iltihabı de?i?ik hastalıkla­rın gidi?i sırasında ortaya çıkabilir. Ama en çok romatizmal ateş ve ikincil olarak verem sırasında görülür. Akut eklem romatizmasında kalpteki bozuk­luk genellikle kalp dış zarıyla sınırlı kalmaz; bütün kalbe yayılır. Beklenme­dik bir biçimde ba?lar, birlikte akut ek­lem romatizmasının başka belirtilen ve yaygın eklem a?rıları görülür.
Vereme ba?l? kalp dış zan iltihabı ise genellikle akciğer zar?  iltihabıyla birlikte görülür. Verem mikrobu (Koch basili) doğrudan kalbe yerleşmez, ama her zaman bir enfeksiyon oda??ndan kana kar???p kalp yoluyla vücuda yay?­lır. Söz konusu olgularda hastalık sin­sice ba?lar ve yavaş ilerler. Bu durum­da kalp yeni ko?ullara uyum sa?layabi­lir. Böylece aniden gelişen olgularda hastanın ölümüne neden olabilecek akut kalp yetmezliği tablosu ortaya çıkmaz Kalp dış zar?  iltihabı virüs ya da bakteri kökenli başka enfeksiyon hastalıkla­rının bir komplikasyonu olarak da geli?e­bilir. Bunlar arasında, akciğer iltihabı, bron?-akciğer iltihabı, lo?usalık humma­s?, yılancık, osteomiyelit (kemik iltihabı), beyin zar?  iltihabı, bruselloz sayılabilir.

  • Zehirleyici ve tahriş edici etkenler de enfeksiyon etkenleri gibi kalp dış zanrı iltihabına yol açabilir; enfeksiyon kö­kenli olmadıkları için aseptik kalp dış zan iltihabı adı verilen bu hastalıkların ba?lıcalan şunlardır:
  • Üremik kalp dış zan iltihabı. Kandaki azot düzeyini belirgin biçimde yüksel­ten böbrek hastalıklan sırasında ortaya çıkar (kronik böbrek iltihabı, nefroskle-roz[böbrek dokusunun sertleşmesi], po-Hkistik böbrek).
  • Epistenokardiyak kalp dış zan iltiha­b?. Kalp dış zarına en yakın kalp kası katmanına yerleşen kalp enfarktüsü ol­gularında görülür.
  • Lenfosarkom ya da lenfogranülom gibi mediyastin (gö?sün merkezinde iki akci­ğer arasındaki bo?luk) tümörlerinin ya­yılmasına ba?l? kalp dış zan iltihabıdır.
  • I?ın kalp dış zar?  iltihabı. Gö?üs boşluğundaki organlarda görülen hastalıkların (tiroit bezinin a??r?  çal??mas?, lenfogra­nülom, meme ya da yemek borusu tümoru vb) ???nla tedavisi sırasında gelişir. Virüse ba?l? olduğu sanılan ama kö­keni hâlâ tam olarak bilinemeyen iyi huylu akut kalp dış zan iltihabı ise daha çok gençlerde, özellikle erkeklerde gö­rülür. Genellikle bir solunum yolu en­feksiyonu (farenjit ,yutak iltihabı, trakeit soluk borusu iltihabı vb) sonra­sında ortaya çıkar.

Kuru kalp dış zarı iltihabı
Kalp dış zar?  katmanların arasında sıvı oluşmadan gelişen iltihaba “kuru kalp dış zar?  iltihabı” adı verilir.
Belirtileri
Kuru kalp dış zan iltihabı ani ve ?iddet­li bir yüksek ate?, genel kırıklık, kalp bölgesinde güçlü bir aın ve solunum güçlü?ü (dispne) ile ya da yavaş gelişen hafif belirtilerle ortaya çıkar; bazı olgu­larda fark edilmediği de olur. Başlıca üç belirti gözlenir:

  • A?r?  ?iddeti ve tipi de?i?kendir; hafif ya da akciğer zan iltihabı (plörezi) ve anjina pektoristeki gibi batıc? ve ?iddet­li olabilir.
  • Ate?. Süreklidir, yalnız üremik kalp dış zan iltihabında görülmez, ?iddeti de?i?irse de genellikle yüksektir (39°Cden fazla).
  • Kalp dış zarında sürtünme sesi. Bazen kalbin üzerine el konarak yapılan
  • 3e bile fark edilir; kalp dış zarının ilti-haplanmasıyla kaygan yüzeyini yitirerek pürtüklü bir yap? edinen katmanlar ara­sındaki sürtünme sonucunda ortaya çıkar. Daha seyrek belirtiler ise, yüzeyel solunum biçiminde ortaya çıkan nefes darlığı, sıkıntı ve basmç duygusudur; ge­nellikle göğüs kafesinin a?rıya kar?? iç­güdüsel olarak hareketsizleşmesine ba?­lıdır. Daha seyrek olarak kalp kası ya da diyaframın birlikte bozulması ya da so­lunum hareketlerini denetleyen vagus si­nirinin zedelenmesi sonucunda gelişebi­lir; ayrıca h?rıltıl? öksürük, hıçkırık, kus­ma; yutma güçlü?ü de görülebilir.