Koah
KOAHın başlıca belirtileri öksürük, balgam ve nefes darlığıdır, ancak hastalar başlangıçtaki öksürük, balgam gibi şikayetleri önemsemediklerinden ancak nefes darlığı geli?ti?inde doktora gitme ihtiyacın? duyarlar. Bu nedenle KOAH tanısı genellikle 40 ya da 50 yaşından sonra konmaktadır… KOAHın başlıca iki türü vardır. KRON?K BRON??TL? KOAH
?lk belirtileri öksürük ve balgamdır, ancak bu ki?ilerin ço?u sigara tiryakisi de oldukları için, öksürük ve balgam? hiç önemsemezler. Bunlara göre, sigara içen bir insanın öksürmesi ve zaman zaman balgam çıkarması son derecede ola?andır. Öksürük ve balgam çıkarma şikayetleri özellikle kış aylarında ve sabahları daha fazladır. KOAH lılar solunum yolları enfeksiyonlarına kar?? çok duyarlıdırlar.
KOAHlıların doktora ba? vurmasına neden olan esas şikayet öksürük ve balgama eklenen nefes darlığı ve h?rıltıl? solunumdur. Nefes darlığı önceleri sadece a??r eforlar sırasında ortaya çıkarken, giderek ilerleyici bir özellik gösterir ve nihayet en küçük hareketler bile nefes darlığına yol açmaya ba?lar. ?leri dönemlerdeki hastalar odaları içinde yürürken, tıra? olurken, giyinip soyunurken, hatta yatakta dönerken bile nefes darlığı çekerler. ilerlemiş KOAHlılarda dudak ve tırnaklarda morarma, boyun damarlarında dolgunluk, gözlerde kanlanma, bacaklarda şişlik ödem gibi belirtiler de görülür.
KOAHlılarda kanlarındaki oksijen basıncının azalmış olmasına bağlı olarak sinirlilik, huzursuzluk, uykusuzluk, çarpıntı, ba? a?rıs?, ellerde titremeler ortaya çıkar. Dalgınlık, konuşma güçlü?ü, uyuklama, kas se?irmeleri… gibi bulgular ise kanda karbondioksit basıncının artm?? olduğunu gösteren belirtilerdir.
Kronik bron?itli KOAHlılar genellikle fazla kilolu ki?ilerdir ve bunlarda sa? kalp yetersizli?i sık rastlanan bir tablodur.
AMF?ZEML? KOAH
Bu hastaların esas şikayeti nefes darlığıdır. Zaman zaman öksürük ve h?rılt? şikayetleri olabilir, fakat hiç balgam çıkarmazlar. Nefes darlığı ilerleyici bir özellik gösterir; önceleri a??r eforlarda ortaya çıkarken giderek en küçük hareketler bile hastayı nefes nefese bırakır. ?leri dönemlerde, yemek yemek, tra? olmak… gibi en basit eforlar bile yapılamaz olur.
Amfizemli KOAHlıların ço?u uzun boylu, zayıf, göğüs kafesleri f?ç? gibi ?i? olan kişilerdir. Bu hastalar sırtüstü yatamazlar; sadece oturur durumda ve hafif öne e?ilerek ve kollarıyla bir yerden destek alarak nefes alabilirler.Dudaklarını büzerek uzun uzun nefes vermeleri ve nefes alırken alt kaburga aralıklarının içeriye doğru çekilmesi tipik bulgularıdır.
Bazı hastalarda kanlarında antitipsin enzimi eksikliği vardır.
KOAHIN TANISI
KOAH tanısında hastanın ayrıntıl? olarak sorgulanması ve dikkatli muayenesi ile önemli ipuçları elde edilir. ilerlemiş KOAH ın tanısı çok kolay olsa da, erken evredeki hastaların tanınabilmesi için bazı incelemelerin yapılması gerekir.
-Akciğer röntgeni
-Akciğer tomografisi bazı hastalarda
-Solunum fonksiyon testleri
-Arter kanında oksijen ve karbondioksit basınçları ölçümü
-Kanda antitripsin ölçümü
-Balgam incelemeleri
-EKG
KOAH Gerçekleri
KOAH çoğunlukla iki farklı hastalıktan oluşan karma??k bir sağlık durumudur. Bu iki hastalık hava yollarının engellenmesi ile ilgili kronik bron?it ve amfizemdir. Aşağıda bu hastalık ve tedavisi hakkında bazı bilgiler bulacaksınız:
* Akciğerleriniz çok uzun süre rahatsız veya iltihapl? kald???nda kronik bron?it oluşur. Rahatsız olan akciğerleriniz yüzünden öksürük yakanız? bırakmaz. Bronşit çok uzarsa, akciğerlerinizde hasar ve berelenmeye yol açar. Mukoza ve berelenmiş doku, akciğerlerinizin hava alıp verme fonksiyonunu sekteye u?ratır ve nefes darlığına neden olur.
* Amfizem akciğerlerinizde dönüşü olmayan bir hasara yol açar. Amfizem, akciğerlerinizde alveoli adı verilen küçük hava keseciklerini etkiler. Bu kesecikler, havadan kana oksijen geçmesini ve karbondioksidin vücuttan atılmasın? sağlar. Hava girip çıktıkça, alveoli genişler ve daralır. Amfizemde ise, aynı eski bir lastik bantta olduğu gibi, akciğerler esnekli?ini kaybeder. Böylece, alveoli genişler ve nefes almay? zorla?tırır. ?leri düzey amfizemde, akciğerlerde geniş bo?luklar meydana gelir. Alveoli kana oksijen transfer edebilse de, bo?luklar aynı i?i yapamaz – amfizem hastaları bundan dolayı nefes darlığı çeker.
* Nefes darlığı, kronik öksürük ve yoğun balgam en sık görülen KOAH semptomlarıdır.
* Gerek bron?it, gerekse amfizemin sigarayla yoğun ilişkisi vardır. Sigara içen KOAH hastalar?, akciğerlerini daha fazla hasara u?ratırlar; sonuç olarak, oksijen almakta daha çok zorlanırlar.
* KOAH tedavisinin iki ana hedefi vardır. Birincisi semptomları azaltmak, ikincisi de hastalığın ilerlemesini yava?latmak. şu an için KOAH? ortadan kaldıran bir tedavi bulunmamaktadır. Ancak, sigaradan uzak durarak bu hastalık çok büyük ölçüde önlenebilir.
* Sigaray? bırakmak KOAH semptomlarını azaltır ve hastalığın ilerlemesini yava?latır.
* Hastalığı ilerledikçe ki?inin hayat kalitesi de dü?er. Hastalığın ilk evrelerinde az miktarda nefes darlığı görünür. ?leri evrelere eri?miş KOAH vakalarında ise hastalar harici oksijene ve mekanik nefes alma cihazlarına ihtiyaç duyabilir.
* Hastalığın derecesine göre, tedavi ci?erlere giden hava miktarını arttırmay? sa?layan bronkodilatörleri gerektirebilir. Bunlar düzenli olarak alınması gereken “bakım ilaçlar?” ve salbutamol, terbutalin vb. gibi kuvvetli semptomların ve krizlerin üstesinden gelmek için alınan “rahatlatıc? ilaçlar” olmak üzere ikiye ayrılırlar.
* KOAH? kontrol altına almak ve daha sağlıklı bir yaşam için anahtarlar doğru beslenme, doktor konrolünde yapılacak düzenli bir egzersiz program?, düzenli uyku ve sigaradan uzak ortamlardır.
Yorum yapabilirsiniz