saç dökülmesi
Aslında saç dökülmesi dediğimiz bir cilt hastalığıdır aynı zamanda bu terim çok farklı problemleri anlatmak için kullanılabilir (saçlardaki hafif bir incelmeden tüm saçların dökülmesine kadar) ve bu durum bir çok nedenden kaynaklanabilir. Normal ?artlarda, her gün yaklaşık olarak kafamızdaki saçlardan 50-100 arasında saç telini kaybederiz. Anormal saç dökülmesi durumlarında ise bu sayı artar ve taraklarınızda, banyo ve lavabo giderlerinde ve elbiselerinizde a??rı miktarda saç birikti?ini görürsünüz.
Tıbbi olarak saç dökülmesi aşağıdaki ?ekillerde sın?flandırılabilir:
Telogen effluvium: vücudun genel olarak strese (sıkıntıya) maruz kalmasının ardından (uzun süreli yüksek ate?, büyük bir ameliyat veya ciddi bir enfeksiyon) 2-3 ay sonra meydana gelen yaygın saç dökülmesidir. Bu tür saç dökülmesi vücuttaki ani hormon değişiklikleri sonucu da meydana gelebilir; özellikle kadınlarda doğum yaptıktan sonra.
İlaçların yan etkisi: belirli ilaçlar yan etki olarak saç dökülmesine neden olabilir; özellikle lityum, beta blokörler, warfarin, heparin, amfetaminler, levodopa ve diğer bazı ilaçlar. Daunorubicin ve kanser tedavisinde kullanılan diğer ilaçlar, ani ve yaygın saç kaybına neden olabilirler.
Hastalık belirtisi olarak: saç dökülmesi bazı hastalıkla?rn belirtisi olarak meydana gelebilir. Bu hastalıklardan bazılar?; lupus eritomotozus, sifiliz, tiroid hastalığı (hipotiroidi veya hipertiroidi), seks hormon dengesizli?i, sarkoidoz, kanserin cildi tutması (yayılmas?), ciddi beslenme bozuklukları (protein, demir, çinko veya biotin eksiklikleri). Bu tür beslenme yetmezlikleri özellikle zayıflama diyeti uygulayan bayanlarda ve adet kanamaları çok a??r geçenlerde sık olarak görülmektedir.
Tinea capitis (kafa serisinin mantar hastalığı): yama şeklinde dökülme meydana gelen bu tip saç dökülmesinde hastalığa neden olan mikrop Trichophyton tonsurans dır. Bu enfeksiyon, saçın tam deriden çıkt??? noktada kırılmasına neden olur.
Tarvmaya ba?l? saç dökülmesi: bu tür saç dökülmesi insanların kendileri tarafından neden olunan saç dökülmesidir. saçlarını çeki?tirmek, saçları a??rı sıca?a maruz bırakmak ve saç ma?ası ile a??rı kıv?rmak, saça kuvvetli kimyasal maddeler sürmek (saç boyalar?, spreyler gibi).
Erkek tipi saç dökülmesi: erkeklerde saç dökülmesi tipik bir şekilde meydana gelebilir (ön taraftaki saç çizgisinin geri çekilmesi ve/veya tepedeki saçlarda incelme / azalma). Bu en yaygın saç dökülmesi tipidir ve erkeklerde herhangi bir ya?ta ba?layabilir, hatta ergenlik ça?larında bile ba?layabilir. Bu durum genelde 3 etkenin ortak sonucu olarak meydana gelebilir; ailevi saç dökülmesi ?ekli, erkek hormonlarının varl??? ve ilerleyen ya?. Tamamen benzer bir şekilde, bir çok kadında da kadın teipi saç dökülmesi meydana gelmektedir. Kadın tipi saç dökülmesinde; ön tarafta seyrekle?me, tepede veya tepenin çevresinde taç şeklinde seyrekle?me meydana gelebilir, dolayısı ile erkek tipi alın açılması meydana gelmez.
Saç dökülme belirtileri
Saç dökülmesi durumunda, yukarıda anlatılanlara ilave olarak; saçlarınızın fazlaca ince olduğunu, alnınızdaki saç çizginizin de?i?ti?ini veya ba??nızda saçsız yama tarz? alanlar oluştu?unu fark edebilirsiniz.
Saç dökülmesi telogen effluvim veya ilaç yan etkisine bağlı olarak meydana geldiğinde, saç dökülmesi ba?ın her tarafındadır; oysa mantar enfeksiyonlarında saç dökülmesi küçük yamalar şeklinde meydana gelir. Mantar enfeksiyonlarında başka şikayetler de bulunur; saç derisinde pullanma, saçların diplerinden kırıld??? siyah noktalarla kapl? alanlar veya kalınla?m?? deri ile karakterize alanlar. Travmaya ba?l? saç dökülmesinde; yöntemin uygulandı?? yere bağlı olarak belirli yerlerde saçsız alanlar ortaya çıkar. Erkek tipi saç dökülmesinde, saç çizgisi genelllikle ?akaklardan itibaren çekilmeye ba?lar, bunu tepedeki saçlarda incelme takip eder. A?amal? olarak, tepedeki alan tamamen saçsız kalır.
Saç neden dökülür
Doktorunuz, saç dökülmenizin hangi tipte olduğunu saptarken yapacağı fizik muayeneye ilave olarak, kullandı??nız ilaçlar?, geçirdiğiniz hastalıkları, ailenizdeki bireylerde saç dökülmesi olup olmadığını, beslenme alışkanlıklarınız? ve saç bakım alışkanlıklarınız? araştıracaktır. mantardan şüphelenilen durumlarda laboratuvar muayenesi için saçınızdan örnek alınabilir. Ba?ka bir hastalığa ba?l? olduğu dü?ünülüyorsa, kan tahlili gerekli olabilir.
Saç dökülmesinin ne kadar süre ile devam edeceği, sebebine ba?lıdır. Örneğin; telogen effluvium tipi saç dökülmesinde süre genelde 1-5 ay kadardır ve daha sonraki aylarda saç tekrar çıkar. İlaç yan etkisine ba?l? oalrak meydana gelen saç dökülmesinde, ilaç kesildikten sonra saçlar normal haline dönmeye ba?lar. Saçları çekmeye ba?l? meydana gelen alopeside ve abartıl? saç bakım al??nalıklarına ba?l? alopeside; alışkanlıklardan kurtulmay? takiben saçlar normal haline dönmeye ba?lar. Mantar enfeksiyonuna ba?l? alopeside ise en az 6-12 hafta süre ile tedavi uygulanmalıdır. Mantar hastalığına ba?l? alopeside erken tan? ve tedavi, olası kalıcı bir saç kaybın? engellemede önemlidir. Erkek ve kadın tipi saç dökülmesinde durum ilerleme eğilimindedir ve bu durumun problem olduğunu dü?ünenler için tedavi yöntemleri uygulanabilir.
Saç dökülmesini önleme
Bazı tür saç dökülmeleri, stesi azaltarak, iyi ve dengeli beslenerek, saç bakım teknikleri konusunda daha bilinçli davranarak ve saç dökülmesine nden olan ilaç kullanımından (mümkünse) kaçınarak engellenebilir. Mantar enfeksiyonlarına ba?l? saç dökülmesi; saçları temiz tutarak ve ?apka, tarak gibi malzemeleri baçkaları ile payla?mayarak engellenebilir. Erkek tipi alopesi de bazen bazı ilaçların kullanımı ile engellenebilir.
Saç dökülmesi tedavisi
Telogen effluvium nedenli alopesi veya ilaç nedenli alopesi tedavi gerektirmez. Kötü beslenmeye veya hastalıklara ba?l? alopesi bu etkenler ortadan kalkınca düzelir. Mantara ba?l? alopeside 6-12 hafta boyunca ilaç kullanmak ve bazen ?ampuan (selenyum sülfit veya ketokonazol içeren) ile tedaviyi desteklemek gerekebilir.
Erkek tipi ve kadın tipi saç dökülmesi gelişen bir çok kadın ve erkek genelde mutludur ve tedaviye gereksinim duymazlar. Tıbbi tedavi isteyenler için ise lokal minoksidil (tansiyon dü?ürücü bir ilaç) veya oral finasteride (sadece erkeker için) kullanılabilir. Yine saç ekimi denilen yöntemleri ve saçsız bölgenin ameliyatla alındığı yöntemleri kullananlar vardır.
F?NASTER?DE : Bu ilaç, Type II 5a-reductase adı verilen bir enzimin çalışmasın? engeller; böylece de testosterone hormonunun 5a-dihydrotestosterone (DHT) adı verilen ve erkek tipi saç dökülmesi ile ilgili olduğu iddia edilen maddenin olu?umunu engeller. Ancak kullanımı sonrasında cinsel istekte azalma, sertleşme problemleri, boşalma problemleri, meni sıvı miktarında azalma, memelerde büyüme ve hassasla?ma gibi yan etkiler 12 aylık kullanım sonunda ortalama %1.4 oranında gözlenmi?tir.
Alopecia Areata
Alopecia areata denilen durum 2-5 cm çapında, saçl? deride saçsız alanların meydana gelmesidir. Bazı hastalarda bu küçük daireler daha büyük olabilir ve tüm kafada ve hatta tüm vücuttaki kıll? bölgelerde saç dökülmesi geli?ebilir. Bu hastalık bazen kortikosteroidli ilaçlarla tedavi edilebilir (krem olarak veya o bölgeye i?ne ile enjekte edilerek), ancak garantili bir tedavi yöntemi yoktur. Saçsız bölge çok küçükse etraftaki saçalr tarafından bu bölge zaman içerisinde kapatılacaktır.
Saç dökülmesi hakkındaki bu yaz? hekimce.com dan alınt?dır.
Şubat 17th, 2010 at 11:10
saolun te?ekürler dersime çok yard?mc? oldunuz