Tüm dünyada oldukça yaygın görülen bu hastalık özellikle kış aylarına giri?te artan viral üst solunum yolları hastalıklarının uzaması halinde sık sık tekrarlayarak müzminle?miş sorunlara yol açabiliyor. Sinüziti olan pek çok hastanın bu tekrarlamalar sırasında hayat kalitelerini bozan burun tıkanıkl??? , burun ve geniz akıntısı, ba? a?rıs?, öksürük, halsizlik, dikkat kusuru gibi yakınmaları oluyor… Bu yakınmalar içerisindeki hastaların çalışma günü kayıpları da ulusal ekonomi açısından göz ard? edilemeyecek kadar önemli olabiliyor. Bu konuda sık kar??la??lan soruları yanıtlamaya çalışalım.

Sinüsler nedir ne işe yararlar?

Sinüsler yüz ve kafa kemiklerimizin içerisinde yer alan içi haval? bo?luklardır. Üst çene kemi?inde kar??lıkl? iki büyük yanak sinüsü, alın kemi?i içerisinde bir büyük alın sinüsü, gözlerin arasına yerleşmiş küçük odacıklardan oluşan etmoid sinüsler ve kafa tabanında yerleşmiş bir de derin bir sinüsümüz bulunmakta.

Sinüslerimizin en önemli görevleri salgıladıkları salgı ile bütün üst solunum yollarını sürekli temizlemektir.

Sinüzit ne demektir?

Bahsedilen bu sinüslerin ayrı ayrı yada sadece bir yüz yarısında yada hep birlikte iltahaplanma haline sinüzit denilmektedir. Örneğin 10-15 günden beri sürmekte olan bir nezle tablosu aslında bir akut sinüzittir. Yıllarca tekrarlayan belirtilerle kar??la??yorsak sinüzitin kronikle?miş olduğu söylenebilir.

Sinüzitlerin sebepleri nelerdir?

Genel olarak söylemek gerekirse sinüsleri temizleyen ince kanallar tıkanırsa sinüzit hastalığı ba?lar. Bu tıkanıklık tedavi ile yada kendili?inden açılırsa sinüzit iyileşir ama eğer açılamazsa hastalık kronikle?ir. Sinüs kanallarının tıkanıkl???na bazı burun içi ve sinüslerle ilgili yapısal ko?ullar, tekrarlayan üst solunum yolu infeksiyonlar?, allerjik sebepler, polip ve geniz eti gibi olu?umlar yol açabilir. Bazı kalıtsal sorunlar ve ba????klık sorunları da sinüzitin diğer sebepleridir.

Sinüzitin belirtileri nelerdir ?

Burun tıkanıkl???, burun ve geniz akıntısı, burundan konuşma, koku duyusu bozuklukları, sık sık nezle grip olma ve bunların kolay kolay geçmeyi?i, özellikle çocuklarda daha fazla olmak üzere inatç? öksürükler. Sanıld???nın aksine akut sinüzitlerin dışında ba? a?rıları sinüzitte sık değildir. Burada ba? a?rılarına yol açan iltihabi olaydan çok burun içerisinde sinüs kanallarını etkileyen diğer bazı yapısal ko?ullardır.

Çocuklarda da sinüzit olabiliyor mu?

Evet. Çocuklar daha sık viral üst solunum yolu infeksiyonlarına yakalandıkları için ve sinüsleri henüz tam olarak kendilerini temizleyemedikleri için daha kolay sinüzite yakalanabilirler. Ayrıca halk arasında geniz eti denilen adenoid varl??? ve bazı anatomik ko?ullar da sinüzit olu?umuna zemin hazırlayabilir. Ancak çocuk sinüzitlerini tanı koymak, izlemek ve tedavi etmek açısından eri?kinlerinkinden farklı olarak ele almak gerekir.

Sinüzitin teşhisi nasıl yapılır?

Sinüzitin tanısı küçük endoskoplarla yapılan bir kaç dakikalık ve günümüzde iyice basitle?miş bir muayene ile konulabilir ço?u kez. Endoskopik muayeneye ek olarak bazı durumlarda tomografi istenebilir. Hastaların çoğunda tomografinin tekrarlanmasına hiç gerek yoktur.

Sinüzitin tedavisi nasıl yapılmaktadır?

Sinüzitlerin tedavisi günümüzde çok kolaylaşt?. Akut sinüzitlerin tedavisinde yeni çıkan pek çok antibiyotik mevcut. Burada önemli olan antibiyotiklerin hastalar tarafından uzunca bir süre sayılabilecek bir süre kadar yani 2-3 hafta boyunca kullanılmasına dikkat edilmesi. Antibiyotiklerin yanı sıra bazı destekleyici ilaçlarda beraberinde verilmektedir. Hastaları korkutan daha çok ameliyat tedavileri.

Kronikle?miş sinüzitlerde uygulanan ameliyatlar da günümüzde hasta açısından çok kolaylaşm?? durumda aslında.

Sinüzitlerde ne zaman ameliyat gerekiyor?

Kronikle?miş sinüzitlerde eğer endoskopik muayene ve tomografik incelemede sinüsün kendisini temizledi?i kanalların a?z? tıkanm??sa ve bu tıkanıklık uygulanan ilaç tedavileri ile açılmam?? ise ameliyat gerekiyor. Ayrıca sinüzitlerin göz ve kafa içerisine yayıldıkları komplikasyon durumlarında acil ameliyatlar da gerekebiliyor .

Sinüzit tedavisinde ne tür ameliyatlar yapılıyor?

Günümüzde sinüs ameliyatları artık neredeyse tamamen endoskopik olarak yapılmakta. Burada muayene sırasında kullanılan endoskoplarla yakın zamanda geli?tirilmiş ince araçlar kullanılıyor. Tamamen burun içerisinden girilerek sinüslerin kendi do?al kanalları açılıyor bu sırada başka hiç bir anatomik yapıya zarar vermeden çalışmak gerekiyor. Çoğunlukla genel anestezi tercih ediliyor. Ayrıca teknolojik olarak desteklenmiş ameliyathane ko?ullarını ve bu konuda özel eğitim alm?? deneyimli uzmanların varl???n? gerektiriyor.

Sinüzit ameliyatlarında en çok korkulan hastaların burun içerisine konan tamponlar, bu konuda acaba yeni gelişmeler var m?? Gerçekten hastaların önemli bir kısmı ameliyattan çok tampon konulmasından korkuyor. Bu korku yakın zamana kadar yaygın olarak konulan gazl? bez tamponlar nedeniyle oldu. Günümüzde endoskopik sinüs cerrahisinde deneyimli bir uzman uygun durumlarda örneğin hastaların yarısına hiç tampon koymadan ameliyat? bitirebilir. Ayrıca eğer tampon koymak gerekirse gazl? bez tamponlar de?il sadece sinüslere konulan sünger yapısındaki küçük tamponlar tercih edilmelidir ki zaten bu durumda hem hastanın rahatl??? yüksek olmakta hemde iyileşme daha sorunsuz gerçekle?mektedir .

Sinüzit ameliyatlarında günümüzdeki ba?arı oran? nedir?

Halk arasında ameliyat sonrası sinüzitin yeniden tekrarladı??na dair yaygın bir inan?? var. Bu daha çok eski tip sinüzit ameliyatlarının yapıld??? yıllardan kalma bir bilgi. Endoskopik sinüs cerrahisinde ba?arı pek çok faktöre ba?l?.

Bir tek sinüzit hastalığı ve bir tek sinüs cerrahisi tekni?i yok. Yani her hasta aynı de?il. Örneğin sadece sinüs kanallarının daralm?? yada tıkal? olduğu basit tekrarlayan sinüzitlerde ba?arı oran? 90ların üzerinde iken tüm sinüsleri tutan bir yaygın polipli sinüzitte ba?arı daha dü?ük, tek bir sinüsün tutuldu?u durumda ba?arı tam olabilirken allerjik zemine ba?l? sinüzitler de sıklığı ve a??rl??? azalmış olmakla beraber tekrarlamalar olas?. Ayrıca ameliyat tedavisinden sonra uygun bir ilaç tedavisi ve düzenli bir hasta izlenimi, ameliyat sırasında kullanılan donanım ve doktorun bu konudaki özel deneyimi ba?arıy? etkileyen diğer faktörler.

Sinüzitten nasıl korunabiliriz?

Özellikle sık tekrarlayan üst solunum yolları sinüzite yol açabilece?inden basit bir nezle bile önemsenmeli. Uzun sürebilecek burun tıkanıklıklarına izin verilmemeli. Sigara içilmemesi, kirli hava ve klimal? ortamlarda uzun kalınmaması kişinin kendisinin alabileceği başlıca önlemler. Üst solunum yolu allerjisi olanların da mutlaka bir KBB Uzmanına görünmesi önerilir.