Yenidoğanda cilt ve gözaklarının sklera sarı bir renk almasıdır. Kan bilirubin düzeylerinin yükselmesi ile oluşur. Ya?lanm?? ve bozulmuş kırmız? kan hücreleri tarafından üretilen sarı pigmente bilirubin denir… Biluribin normalde karaciğer tarafından barsak sistemine verilerek atılır. Ancak karaciğer bilirubini yeterli oranda barsa?a veremezse kanda birikir ve sarılık oluşur.

YEN?DO?AN SARILI?ININ SEBEPLER?

1. Fizyolojik normal sarılık:

Fizyolojik sarılık vaktinde do?an bebeklerin yaklaşık 50 sinde, erken do?an bebeklerde ise daha yüksek oranlarda görülür. ?lk 24 saatten sonra, genellikle doğumdan sonraki 2.veya 3. günde ortaya çıkar. Karaciğerin henüz olgunla?maması ve yeterince bilirubin atamamasına bağlı olarak sarılık oluşur. Genellikle ilk bir-iki hafta içinde kendili?inden kaybolur ve bilirubin düzeyleri zararsızdır.

2. Yetersiz anne sütü alımına ba?l? sarılık:

Yetersiz anne sütü alımına bağlı olarak yenidoğanların yaklaşık 5-10 unda gelişir. Belirtileri fizyolojik sarıl???nkine benzer ancak biraz daha şiddetlidir.

3.  Anne sütüne ba?l? sarılık:

Anne sütü alan bebeklerin yaklaşık 1-2 sinde görülür. Bazı annelerin sütlerinde ürettikleri özel bir inhibitör madde sebep olmaktadır. Bu madde enzim bebeğin barsaklarından normalden çok daha fazla bilirubini geri emmesine sebep olur. Bu tip sarılık doğumdan sonraki 4-7. günde ba?lar ; 3.-10.haftaya kadar sürebilir. Genellikle zararsızdır.

4. Kan grubu uyuşmazlığı: Rh veya ABO uyuşmazlığı
Rh negatif – bir kadının bebeği Rh pozitifse + gebelik esnasında bebe?e ait eritrositlerin plasentay? a?arak anne kanında ba????klık cevabına yol açması ile oluşur. Bu ba????klık cevab? ancak Rh pozitif bir bebeğin doğumundan veya yapılan dü?ükten sonra ortaya çıkar. Ba????klık cevabının ?iddeti bundan sonra yapılacak her doğumla birlikte giderek artar.

ABO uyuşmazlığında ise hemen her zaman anenin kan grubu O, bebeğin kan grubu ise A veya B dir. Anti A duyarlıl??? daha sık, Anti B duyarlıl??? daha a??r seyirlidir.

Kan grubu uyuşmazlığında annenin kanında oluşan antikorlar bebeğin kanın? yabancı madde olarak algılar ve eritrositlerini parçalar. Eritrositlerin parçalanması ile bol miktarda bilirubin oluşur ve bu da sarıl??a sebep olur. Sarılık fizyolojik sarılıktan farklı olarak ilk 24 saatte ba?lar. Çok a??r tablolara sebep olabilir. Ancak ilk yapılan doğum veya dü?ükten sonraki 72 saat içinde RhoGam enjeksiyonunun yapılması daha sonra do?urulacak bebeklerin yaşamını tehlikeye atacak antikorların oluşmasın? engelleyebilmektedir.

TEDAV?

1.Fizyolojik sarılıkta tedavi:

Eğer bebeğinizi biberonla besliyorsanız her 2-3 saatte bir beslemeyi deneyin.

2.Yetersiz anne sütüne ba?l? sarılıkta tedavi:

Asıl tedavi anne sütü miktarını arttırmak olmalıdır. Bebek daha sık emzirilmelidir. Her saat gibi Böylece mide barsak sisteminin hareketlili?i arttırılır ve bilirubinin gaita yolu ile vücuttan daha çabuk atılması sa?lanır.

Uyuyan bebeğin de 4 saatlik aralarla uyandırılıp beslenmesi faydal? olacaktır. S?k sık kilo alım? kontrol edilmelidir. Anne sütünün yetmedi?i durumlarda bir miktar formül mama verilebilir ancak şekerli suyun faydası yoktur.
3.Anne sütüne ba?l? sarılıkta tedavi:
2-3 gün için anne sütünü keserek formül mama ile beslemek yararlı olabilir. Ancak bu süre içerisinde anne sütünün azalmasını engellemek için annenin gö?sü sa??lmalıdır. Hiçbirzaman için sarıl??? engellemek için anne sütü tam olarak kesilmez. 2-3 gün sonra tekrar anne sütüne ba?lanır. şekerli suyun formül mamadan daha fazla bilirubin uzakla?tırıc? etkisi olduğu kanıtlanmam??tır.

4.A??r sarılıklarda tedavi: Kan uyuşmazlıklarında tedavi

Kandaki bilirubin seviyesinin 20 mg/dl nin üzerine çıkması sa??rlık beyin felci cerebral palsy veya beyin harabiyetine neden olabilir. Bu kadar yüksek seviyeler genellikle kan grubu uyuşmazlıklarında görülür.

Bu komplikasyonlar fototerapi uygulanarak önlenebilir. Mavi ???k deride biriken bilirubini parçalar ve bilirubin düzeylerini dü?ürür.

Bazı nadir durumlarda ise kan de?i?imine gitmek gerekebilir. Bebe?in kan? taze kan ile de?i?tirilir. Ancak fizyolojik sarılıklar bu kadar a??r duruma dönüşmezler.