Şap Hastalığı, Belirtileri ve Tedavisi

Şap hastalığı hayvanları ölüme kadar sürükleyen bir hastalık olarak kendini göstermektedir. Çift tırnaklı hayvanlarda görülmesi ile birlikte et, süt ve kuvvet kaybı gözlemlenebilmektedir. Bulaşıcı bir hastalık olup hızla yayılabilmektedir. Sığır, manda, koyun, keçi ve domuzlarda sıkça görülür. Ayrıca kirpi, fare ve ceylan gibi hayvanlarda da şap hastalığına rastlanabilir.

Şap hastalığının oluşmasında pek çok neden etkilidir. Ağız içinde, tırnaklarda ve vücudun çeşitli yerlerinde görülen yaralar ile şap hastalığı görülür. Hayvanları öldürebilen, öldürmese dahi iş göremez bir hale getiren şap hastalığı cinsiyet ve yaşa göre hassasiyet gösterir. Şap hastalığı kötü etkilerinden dolayı hayvancılık işi yapanların kabusu haline gelmiştir. Tam yedi farklı tipte şap virüsü bulunur. A, O, C, Sat 2, Sat 3 ve Asya 1 tipi virüsler bu çeşitlendirmeler içerisinde gösterilir. Bu virüslerin bir de çok farklı çeşitlerde alt tipleri de bulunur.

Şap Hastalığı Nasıl Bulaşır?

Şap virüsü pek çok farklı şekillerde bulaşabilir. İdrar, gübre, süt ve sparma içerisinde bu virüse denk gelinebilir. Aynı zamanda pastörize edilmemiş etlerde virüs yaşamaya devam edebilir. Hayvanlar şap virüsü bulaşmış suyu içerek ya da havayı soluyarak bu hastalığı vücutlarına bulaştırırlar. Gebe hayvanlar yavrularını bu hastalık yüzünden düşürebilirler. Virüs sürüngenler, tarla araçları, aletler yoluyla, kurbağa, kuş, yılan gibi hayvanlar yoluyla bulaşabilir. Aynı zamanda insanlar da farkında olmadan virüsü hayvanlara bulaştırabilir.

Şap Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Şap hayvanlarda kendini yüksek ateş, titreme, donuk ve cansız bakışlar ile gösterir. Aynı zamanda şap belirtileri olarak en çok bilineni ağız, dil ve dudaklardaki derin yaralardır. Diş etlerinde hassasiyet ve beyaz kabarcıkların oluşması da belirtilerdendir. Süt verimleri azalır. Bu belirtiler sığırlarda ve koyunlarda aynıdır. Hayvanlar şap belirtisi olarak aynı zamanda salyalı ve şapırtılı ağızları ile de dikkat çekerler. Durgun ve halsiz olan hayvanlarda kendiliğinden topallık da görülür. Kimi hayvanlar sürüden ayrılma isteği, sürüden ayrı uyuma isteği de gösterirler. Kuzularda aniden ölümler gerçekleşebilir. Bu belirtilerden biri ya da birkaçı görüldüğünde şap hastalığından şüphelenilir.

Şap Hastalığı Tedavisi

Şap tedavisi henüz net olarak bulunamamıştır. Hayvanların ağızlarına ve ayaklarına yemek sodası solüsyonu ve sirkeli su uygulanarak yaralar iyileştirilmeye çalışılır. Antibiyotik kullanılarak ikincil enfeksiyonlar engellenir. Kimi hayvanlarda bu hastalık kalıcı bir hasar bırakarak iki hafta içerisinde kendiliğinden iyileşir. Yavrular ise daha dirençsizdir.  Şap hastalığına yakalanılmaması adına ikili, üçlü ve dörtlü karna aşılar yapılır. Bu aşılar A, O, Asia 1 ve A. İran tipi virüsler için geliştirilmiş aşılardır. Buzağılar 4 aylık olduklarında ilk aşıları yapılır. Daha sonra 8. Ve 12. aylarda tekrar aşı yapılır. Bu şap aşısı işlemi hayvanın bağışıklığını güçlendirmek içindir. Böylece şap hastalığına yakalanma riski azaltılmış olunur.